Η απόφαση του Δήμου Θεσσαλονίκης να προχωρήσει στην ονοματοδοσία πάρκου προς τιμήν του εκλιπόντος δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη έχει πυροδοτήσει ένα κύμα οργής και σφοδρών αντιδράσεων. Με την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) να πρωτοστατεί στις κινητοποιήσεις.
Η ιστορική μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας δεν είναι διαπραγματεύσιμη
Το χρονικό της απόφασης και οι αντιδράσεις
Όλα ξεκίνησαν όταν έγινε γνωστή η πρόθεση της διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκης να τιμήσει τη μνήμη του Γιάννη Μπουτάρη, μετονομάζοντας πάρκο απέναντι από το Δημαρχείο Θεσσαλονίκη σε «Πάρκο Γιάννη Μπουτάρη».
Ενώ για πολλούς ο Γιάννη Μπουτάρης υπήρξε μια εμβληματική προσωπικότητα που εκσυγχρόνισε την πόλη και την άνοιξε στον τουρισμό, για τον Ποντιακό Ελληνισμό οι δηλώσεις του παρελθόντος παραμένουν ανεξίτηλες και προσβλητικές.
Από την πρώτη στιγμή, Ποντιακά σωματεία και απλοί πολίτες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε επίσημη διαμαρτυρία.
Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι ένας δημόσιος χώρος σε μια πόλη – σύμβολο για την προσφυγιά, όπως η Θεσσαλονίκη, δεν μπορεί να φέρει το όνομα ενός ανθρώπου που αμφισβήτησε με τον λόγο του την έννοια της Γενοκτονίας.
Η ιστορική μνήμη και οι δηλώσεις που πλήγωσαν
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, εκπροσωπώντας εκατοντάδες Ποντιακούς Συλλόγους, υπενθυμίζει με πόνο τις δημόσιες τοποθετήσεις του Γιάννη Μπουτάρη, οι οποίες θεωρήθηκαν ότι «προσβάλλουν» τη θυσία των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Σε μια περίοδο που ο αγώνας για τη διεθνή αναγνώριση βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, τέτοιες κινήσεις από την πλευρά της πολιτείας θεωρούνται πισώπλατη μαχαιριά.
«Η ιστορική μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη», τονίζουν κύκλοι της Ομοσπονδίας, επισημαίνοντας ότι η ονοματοδοσία ενός πάρκου αποτελεί ύψιστη τιμή που πρέπει να αποδίδεται σε πρόσωπα που ενώνουν και σέβονται τους εθνικούς αγώνες.
Η επιμονή του Δήμου Θεσσαλονίκη να προχωρήσει παρά τις αντιδράσεις, θεωρείται από πολλούς ως μια πράξη διχασμού.
Ξεσηκωμός στη Θεσσαλονίκη
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν σε ανακοινώσεις. Στην τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η παρουσία εκπροσώπων Ποντιακών οργανώσεων ήταν δυναμική. Οι τόνοι ανέβηκαν, καθώς οι παρευρισκόμενοι ζήτησαν την άμεση απόσυρση της πρότασης, κάνοντας λόγο για «πρόκληση προς το κοινό αίσθημα».
Είναι σαφές ότι για τους Πόντιους της Θεσσαλονίκης, το θέμα υπερβαίνει τα όρια της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είναι ένα ζήτημα ηθικής τάξης.
Η Θεσσαλονίκη, η πόλη που αγκάλιασε τους πρόσφυγες του 1922, δεν μπορεί να «ξεχνά» τις ύβρεις προς την ιστορία των Ποντίων.
Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος – Ανακοίνωση
Θεσσαλονίκη, 30/ 4/ 2026
Αρ.Πρ.:13795
Προς: Τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης κ. Στέλιο Αγγελούδη – Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης κ. Σπύρο Βούγια.
ΘΕΜΑ: Η ιστορική μνήμη δεν παραγράφεται – Κατηγορηματική αντίθεση στην πρόταση ονοματοδοσίας πάρκου σε Γιάννης Μπουτάρης.
Παρακαλούμε να τεθεί υπόψη του Δημοτικού Συμβουλίου στην συνεδρίαση που θα λάβει χώρα, σήμερα Πέμπτη 30 Απριλίου 2026.
Αξιότιμοι κύριοι,
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκφράζει την κατηγορηματική, σαφή και αδιαπραγμάτευτη αντίθεσή της στην πρόταση ονοματοδοσίας δημοτικού χώρου προς τιμήν του εκλιπόντος Γιάννη Μπουτάρη.
Η θέση μας δεν είναι πολιτική. Είναι βαθιά ιστορική, εθνική και ηθική. Εδράζεται στη συλλογική μνήμη, στον πόνο και στην ευθύνη απέναντι στους προγόνους μας που εξοντώθηκαν κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Σεβόμαστε την μνήμη κάθε ανθρώπου. Ωστόσο, ο δημόσιος βίος και οι πράξεις ενός αιρετού δεν μπορούν να αποσπαστούν από την κρίση της κοινωνίας. Για τον ποντιακό ελληνισμό, η θητεία του συγκεκριμένου προσώπου δεν αποτελεί απλώς μια περίοδο διοίκησης, αλλά μια ανοιχτή και βαθιά προσβολή της ιστορικής μας μνήμης.
Δεν μπορεί να λησμονηθεί η άρνησή του να παραχωρήσει την Πλατεία Αγίας Σοφίας για την καθιερωμένη εκδήλωση μνήμης της 19ης Μαΐου. Η απόφαση αυτή δεν ήταν ουδέτερη. Ήταν μια πράξη με έντονο συμβολικό φορτίο, η οποία υποτίμησε τον πόνο των προσφυγικών οικογενειών και προσέβαλε τη μνήμη των 353.000 γενοκτονημένων προγόνων μας.
Ακόμη πιο σοβαρές και βαθιά προσβλητικές υπήρξαν δημόσιες τοποθετήσεις του αναφορικά με το πρόσωπο του Μουσταφά Κεμάλ. Η δήλωσή του ότι «δεν τον ενδιαφέρει αν ο Κεμάλ ήταν φονιάς ή όχι», καθώς και η αναφορά του ότι πρόκειται για «ηγέτη εξαιρετικού μεγέθους», δεν αποτελούν απλώς προσωπικές απόψεις, αλλά θέσεις που θίγουν ευθέως τη μνήμη ενός λαού που υπέστη διωγμούς, σφαγές και ξεριζωμό.
Ιδιαίτερη αγανάκτηση προκαλεί η προσπάθεια σχετικοποίησης της ιστορικής πραγματικότητας μέσω της διατύπωσης ότι «έχουμε δημιουργήσει έναν μύθο για τον Κεμάλ». Για εμάς, δεν πρόκειται για μύθο. Πρόκειται για ιστορική εμπειρία, τεκμηριωμένη και βιωμένη από γενιά σε γενιά.
Το 2006, ο Γιάννης Μπουτάρης πρότεινε τη μετονομασία της οδού Αποστόλου Παύλου (πλησίον της υποτιθέμενης οικίας του Κεμάλ) σε «οδό Κεμάλ Ατατούρκ», μια πρόταση που αποτυπώνει με σαφήνεια την αντίληψη και τη στάση του απέναντι σε πρόσωπα και γεγονότα με βαρύ ιστορικό φορτίο για τον ελληνισμό.
Παράλληλα, η λογική ότι η ιστορική μνήμη μπορεί να παραμερίζεται στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης ή της προσέλκυσης επισκεπτών, καθώς και η προώθηση της ιδέας ότι τέτοιες προσεγγίσεις «αμβλύνουν τις εντάσεις», συνιστούν επικίνδυνη υποβάθμιση της ιστορικής αλήθειας και προσβάλλουν βαθιά τη συλλογική μας ταυτότητα.
Η Θεσσαλονίκη δεν είναι μια ουδέτερη πόλη. Είναι η πόλη των προσφύγων, των ξεριζωμένων, της μνήμης. Και η μνήμη αυτή δεν μπορεί να τίθεται υπό διαπραγμάτευση, ούτε να εξισώνεται στο πλαίσιο μιας αμφίσημης «ιστορικής ουδετερότητας».
Η ονοματοδοσία ενός δημόσιου χώρου αποτελεί πράξη ύψιστου συμβολισμού. Δεν είναι μια απλή διοικητική απόφαση. Είναι δημόσια τιμή. Και η δημόσια τιμή προϋποθέτει σεβασμό, όχι τραυματισμό, της ιστορικής συνείδησης των πολιτών.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, καλούμε το Δημοτικό Συμβούλιο να αναλογιστεί το ηθικό βάρος της απόφασης και να μην προχωρήσει σε μια επιλογή που θα αποτελέσει πηγή διχασμού και βαθιάς προσβολής για χιλιάδες συμπολίτες μας.
Η ιστορική μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Δεν συμψηφίζεται – Δεν παραγράφεται
Με εκτίμηση
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης
Η Γενική Γραμματέας Αθηνά Σωτηριάδου.