ΑναζήτησηΕπικοινωνίαTwitterFacebook
Είστε εδώ Αρχική Άρθρα Διάφορα Ο Ζώρας του Πόντου

Ο Ζώρας του Πόντου

print
email

Ένας φλογερός Πόντιος ευεργέτης

Ζώρας Μελισσανίδης
- Στους Πόντιους της προσφυγομάνας Κοκκινιάς, στις γειτονιές, τις πόλεις και τα χωριά της Βορείου Ελλάδος, το όνομα Ζώρας παρέπεμπε σ΄ ένα δικό τους άνθρωπο. Ήταν το μικρό όνομα (και μ’ αυτό τον ήξεραν όλοι) του πατέρα του εφοπλιστή Δημήτρη Μελισσανίδη, του Γιώργου Μελισσανίδη.

Του πάμφτωχου πρόσφυγα απο τον μακρινό Καύκασο, που με την εργατικότητα, τη δική του και των παιδιών του, απέκτησε αγαθά που μοίραζε απλόχερα σε πάσχοντες και ανήμπορους και ενίσχυε οικονομικά Ποντιακούς Συλλόγους, Σωματεία και ιδρύματα, όπως η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο της Ημαθίας.

 

Η ζωή του Ζώρα

Ο Ζώρας Μελισσανίδης ήταν ένας φτωχός πρόσφυγας από τον Πόντο, που γεννήθηκε το 1920 στο Βλαδικαυκάς της Ρωσίας, σε ένα στρατόπεδο που είχαν κατασκηνώσει οι Πόντιοι, μετά τον διωγμό τους. Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από την επανάσταση των Μπολσεβίκων. Ο ίδιος και η οικογένεια του πέρασαν δύσκολα και σκληρά χρόνια.

Το 1937, η οικογένεια Μελισσανίδη, με ένα Ισπανικό πλοίο έφυγε μέσω Οδησσού, για την Ελλάδα. Έφτασαν στον Πειραιά και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν διαδοχικά σε Χαλκίδα, Κατερίνη και Φλώρινα, όπου τους βρίσκει η Γερμανική κατοχή. Ο Ζώρας οργανώνεται στην Εθνική Αντίσταση με τον ΕΛΑΣ και μετά την απελευθέρωση οι αρχές τον χαρακτηρίζουν κομμουνιστή. Έτσι θ’ αρχίσει η περιπέτεια του με εξορίες και φυλάκιση στην Τρίπολη.

Το 1947 εγκαταστάθηκε στην Κοκκινιά της Νίκαιας. Εκεί αρχικά έπιασε δουλειά στα αστικά λεωφορεία, ενώ αργότερα άνοιξε Σχολή Οδηγών την οποία κατάφερε να κάνει γνωστή στην ευρύτερη περιοχή της Νίκαιας και του Πειραιά. Πολλοί μάλιστα όφειλαν την εκμάθηση της οδήγησης σ’ αυτόν τον άνθρωπο. Με τα χρήματα που άρχισε να εξοικονομεί από αυτή τη δραστηριότητα του, ξεκίνησε τις πρώτες αγαθοεργίες του!

Την εποχή εκείνη γνώρισε τη γυναίκα της ζωής του, την Βέρα Ευσταθιάδου, με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά, τον Δημήτρη, την Όλγα και τον Ιάκωβο.

 

Οι αγαθοεργίες του Ζώρα

Οι αγαθοεργίες του Ζώρα Μελισσανίδη δεν είχαν τελειωμό! Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ζωή του ήταν εξ' ολοκλήρου αφιερωμένη στην ευεργεσία και στις φιλανθρωπικές δραστηριότητες. Από τα νεανικά του χρόνια έως την αποδήμησή του, μετεβλήθη σε αρωγό των φτωχών και των αδυνάτων, από το υστέρημά του.

Ο Ζώρας ήταν ένας ευεργέτης που κληρονόμησε από τον πατέρα του Ιάκωβο την συμβουλή: «Όταν έχεις, να δίνεις σ’ εκείνους που δεν έχουν». Και αυτήν τη συμβουλή την μετέτρεψε σε δόγμα ζωής:

«Όποιος δίνει σε φτωχό και πεινασμένο, δανείζει στον Θεό»

Αξίζει να σημειωθεί πως κατά τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, έφτασε στο σημείο να δώσει έναν ολόκληρο μισθό του, για να χειρουργηθεί το παιδάκι μιας πάμφτωχης Ποντίας στην Κοκκινιά, η οποία δεν είχε την οικονομική δυνατότητα.

 

Ο φλογερός Πόντιος

Η φράση  «τ' εμέτερον» σημαίνει «δικός μας» και η στάση ζωής του Ζώρα καθορίστηκε από αυτή τη φράση. Θεωρούσε όλους ανεξαιρέτως τους Ποντίους «δικούς του», κάτι σαν συγγενείς και μέλη της οικογένειας του!

Δεν υπάρχει Ποντιακό χωριό που να μην επισκέφθηκε και να μην έδειξε έμπρακτα την αγάπη του για τον τοπικό Σύλλογο και τους καλλιτέχνες που υπηρετούσαν την Ποντιακή παράδοση. Δεν υπάρχει άνθρωπος ή Σύλλογος που να χτύπησε την πόρτα του και να μην ευεργετήθηκε και μάλιστα με χρήματα που ορισμένες φορές έπαιρνε δανεικά από τον γιο του Δημήτρη!

Υπηρέτησε με πάθος την Ποντιακή παράδοση

Ο Ζώρας Μελισσανίδης υπηρέτησε με πάθος τη γλώσσα, τη μουσική (έπαιζε και ο ίδιος Ποντιακή λύρα) και τον πολιτισμό των Ποντίων. Αυτής της σκληρής ράτσας που αντιστέκεται στο χρόνο και την αφομοίωση. Ως λυράρης, ενθάρρυνε τους νέους, ενισχύοντας Συλλόγους και Σωματεία που έχουν ως στόχο την διάσωση της Ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, των εθίμων του Πόντου και προπάντων της μουσικής.

Ποντιακοί Σύλλογοι, Σωματεία και Ιδρύματα ενισχύθηκαν συχνά από τον Ζώρα Μελισσανίδη. Ο ίδιος υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη της Ευξείνου Λέσχης Αθηνών, ενώ βρισκόταν πάντα δίπλα στην Ένωση Ποντίων Νίκαιας - Κορυδαλλού, την οποία θεωρούσε δεύτερο σπίτι του!

 

Το κτίριο της Ένωσης Ποντίων Νίκαιας - Κορυδαλλού

Η κατασκευή του κτιρίου της Ένωσης Ποντίων Νικαίας - Κορυδαλλού, σ’ ένα βαθμό οφείλεται στον Ζώρα Μελισσανίδη. Γιαπί τότε οι εγκαταστάσεις, στα μέσα της δεκαετίας του ‘50, σε μια γιορτή προσκλήθηκε η βασίλισσα Φρειδερίκη για να παραστεί στις εκδηλώσεις. Μόλις άρχισαν οι Ποντιακοί χοροί, σηκώθηκε και χόρεψε η Βασίλισσα υπό τους ήχους της λύρας του Ζώρα! Ο ίδιος γονάτισε μπροστά της και έπαιζε έναν ωραίο Ποντιακό σκοπό, ζητώντας της να τάξει, σύμφωνα με παλιό Ποντιακό έθιμο...

- Γύρισε η Φρειδερίκη και ρωτά τον Ζωρα: «Τι θέλετε να τάξω;»
- Και ο Ζωρας της λέει: «Μεγαλειοτάτη, το μεγάλος μας όνειρο είναι να αποκτήσει ο Σύλλογος μας στέγη και βιβλιοθήκη».
- Η βασίλισσα έδωσε τότε μία επιταγή για την βιβλιοθήκη και είπε στον δήμαρχο: «Εντός των ημερών θα διατεθεί και άλλο χρηματικό ποσό για την ολοκλήρωση των έργων κατασκευής».

Έτσι κτίστηκε το κτίριο της Ένωσης Ποντίων Νικαίας - Κορυδαλλού.


Ένα άλλο περιστατικό το οποίο αξίζει να αναφερθεί συνέβη τον Μάϊο του 2001, όταν ο Σύλλογος Σανταίων ζήτησε ενίσχυση από τον Δημήτρη Μελισσανίδη. Τότε, ο Ζώρας έγραψε ένα ιδιόχειρο σημείωμα σε χαρτί:

«Παιδί μου Δημήτρη, οι άνθρωποι του Συλλόγου Σανταίων είναι καλοί και μορφωμένοι. Δώσε τους σε παρακαλώ ότι θέλεις εσύ...». Ο Δημήτρης Μελισσανίδης πήρε το σημείωμα και έγραψε ιδιοχείρως: «1.000.000 δραχμές».

 

Το καταφύγιο του Ζώρα

Ο Ζώρας όταν έχασε τη σύντροφο της ζωής του, πούλησε το σπίτι τους και με τα χρήματα που εξοικονόμησε πήγε στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο για να χτίσει στη μνήμη της έναν ξενώνα. Παρά τις αντιρρήσεις της Μονής και των στελεχών του Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά» να μην διαθέσει ό,τι έχει και δεν έχει, ο Ζώρας επέμεινε κι έτσι το όραμα του έγινε πραγματικότητα.

Έκτοτε, περνούσε τα καλοκαίρια του στις πλαγιές του Βερμίου, στον ξενώνα που έχτισε. Γυρνόντας ένα προς ένα τα Ποντιακά χωριά της Μακεδονίας, γνώρισε Πόντιους καλλιτέχνες και απλούς ανθρώπους, συμμετείχε σε παρακάθια και απέκτησε πολλούς φίλους.

 

Το ίνδαλμα του Δημήτρη Μελισσανίδη

Ο Δημήτρης Μελισσανίδης ήταν θαυμαστής του πατέρα του, γι’ αυτό και επέλεξε στα αρχικά βήματα της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας να συνεχίσει τη δουλειά που άνοιξε ο Ζώρας, τη Σχολή Οδηγών στην Κοκκινιά, με ένα δανεικό Μίνι Κούπερ!

Ο Γιώργος Μελισσανίδης παρακολουθούσε στη συνέχεια την αλματώδη ανάπτυξη των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του γιου του, που μαζί με τον αδελφό του Ιάκωβο, ξεκίνησαν από τις αλάνες της Κοκκινιάς για να φθάσουν ως τη Wall Street και να ελέγχουν ένα όμιλο εταιριών, με ετήσιο τζίρο περίπου 4,5 δις δολάρια.

Μάλιστα, ένα από τα 64 δεξαμενόπλοια που έχει η οικογένεια Μελισσανίδη, φέρει το όνομα «Zoras»

 

Αητεν'τς επαραπέτανεν...

Ο Ζώρας δεν πρόλαβε να δει όλα τα επιχειρηματικά άλματα του Δημήτρη και του Ιάκωβου. Στις 14 Μαΐου του 2002, σε ηλικία 82 χρόνων έφυγε από τη ζωή. Ήξερε όμως ότι ο γιος του ο Δημήτρης δεν θα ξεχνούσε τον Πόντο, παρά την... μυθιστορηματική επιχειρηματική του πορεία. Τα δείγματα άλλωστε τα είχε δώσει ήδη ο «Τίγρης». Ένας χαρακτηρισμός που άρεσε στον Ζώρα Μελισσανίδη.

Στην κηδεία του, στον δρόμο προς την τελευταία του κατοικία, κάτω από τα έλατα της Παναγίας Σουμελά, στις πλαγιές του Βερμίου, τον ξεπροβόδισαν χιλιάδες Πόντιοι (ανάμεσα τους πολλοί που είχαν ευεργετηθεί) από όλη την Ελλάδα, τραγουδώντας όλοι μαζί το «Αητεν'τς επαραπέτανεν ψηλά σα επουράνια».

Όλοι αυτοί ήταν η «οικογένεια» του, που ανταμώθηκαν και γνωρίστηκαν για πρώτη και ίσως για τελευταία φορά...

 

Το Μελισσανίδειον Μέλαθρον

Μετά το θάνατο του Ζώρα Μελισσανίδη, τα παιδιά του Δημήτρης και Ιάκωβος διέθεσαν πάνω από 5 εκατομμύρια ευρώ και έχτισαν στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, το «Μελισσανίδειον Μέλαθρον», έναν ξενώνα (100 δωματίων), στη μνήμη του πατέρα τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τα εγκαίνια (Αύγουστος 2011), ο Αγιασμός τελέστηκε με τον σταυρό ευλογίας που εδωρήθη από τον Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Μανουήλ Γ' - τον Μεγάλο Κομνηνό, για το σκευοφυλακίο της Ιεράς Μονής, στις αρχές του 14ου αιώνος.

 

Βιβλίο για τον Ζώρα Μελισσανίδη

Την ζωή αυτού του ξεχωριστού Πόντιου ευεργέτη θέλησε να κάνει γνωστή σε όλο τον κόσμο και όχι μόνο στους Πόντιους, ο Δημήτρης Μελισσανίδης, για να τιμήσει τη μνήμη του πατέρα του και σε συνεργασία με τον Σάββα Καλεντερίδη, ανέθεσε στον δημοσιογράφο και συγγραφέα Τάσο Κοντογιαννίδη την συγγραφή της βιογραφίας του Ζώρα.

Το υλικό συγκεντρώθηκε στο βιβλίο με τίτλο «Ο Ζώρας του Πόντου»

Για το βιβλίο «Ο Ζώρας του Πόντου» χρειάστηκε να γίνουν πολλά ταξίδια στο Βλαδικαυκάς, στον Πόντο και στην Παναγία Σουμελά, όπου έζησε ο Γιώργος (Ζώρας) Μελισσανίδης. Μάλιστα με ιδιόχειρη επιστολή του, ο Δημήτρης Μελισσανίδης προτρέπει το βιβλίο αυτό να διαβαστεί και όχι απλά να κοσμήσει τις βιβλιοθήκες...
 

Μάθε Ποντιακά

Κεμεντζές - Η Ποντιακή λύρα

https://www.lelevose.gr/inner.php/ajax
Παρακαλώ περιμένετε...

Super Gastronom - Μεγάλη ποικιλία σε Ρώσικα προϊόντα

Αλουμινοκατασκευές - Κουφώματα Αλουμινίου στη Θεσσαλονίκη

Life-Events.gr

Ακουστικά βαρηκοϊας και βοηθήματα

Επισκέπτες Online

Έχουμε online 26 επισκέπτες και 0 μέλη.