ΑναζήτησηΕπικοινωνίαTwitterFacebook
Είστε εδώ Αρχική Άρθρα Ποντιακή Παράδοση Σελίδα 2

Ποντιακή Παράδοση

Ο Κουκαράς

Ο Κουκαράς

Ένα έθιμο της Καθαράς Δευτέρας - Οι γυναίκες στον Πόντο κατασκεύαζαν, κρυφά από τα παιδιά τους, τον επονομαζόμενο Κουκαρά. Ο κουκαράς είχε διπλή χρησιμότητα. Ήταν ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο, αλλά και ένας πρώτης τάξεως μπαμπούλας! Χωρίς να γίνουν αντιληπτές από τα παιδιά τους, τον κρεμούσαν από το ταβάνι. Το κρέμασμα γινόταν πολύ ν...

Η Αποκριά (Εμπονέστα) στον Πόντο

Η Αποκριά (Εμπονέστα) στον Πόντο

Τα Καρναβάλια και η Νηστεία - Η Αποκριά λεγόταν Εμπονέστα, που προέρχεται από τη λέξη απονήστια - Τα φαγητά που περίσσευαν από την προηγούμενη ημέρα της Αποκριάς, τα έδιναν σε φτωχές Τουρκάλες που τριγυρνούσαν στις Ελληνικές γειτονιές, για τον σκοπό αυτό. Δικαίωμα να φάνε από τα περισσεύματα είχαν μόνο όσοι ξενυχτούσαν διασκεδάζον...

Έρθεν ο Κούντουρον

Έρθεν ο Κούντουρον

Ο Φεβρουάριος στον Πόντο - Ο Φεβρουάριος στον Πόντο λεγόταν «Κούντουρος», δηλαδή με κοντή ουρά. Στην Σινώπη και την Ινέπολη λεγόταν «Κουτσούκης» που στα Τούρκικα σημαίνει «μικρός μήνας» (kucukay). Στις περιοχές αυτές πίστευαν πως όποιος άντρας εργαζόταν τις τρεις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου ή όποια γυναίκα ήταν έγκυος, θα γεννούσε ...

Τα Θεοφάνεια στον Πόντο

Τα Θεοφάνεια στον Πόντο

Ο Αγιασμός των υδάτων - Τα Φώτα ή Θεοφάνεια ήταν και είναι μια από τις πιο λαμπρές γιορτές της Χριστιανοσύνης. Με τη γιορτή αυτή έκλεινε το Δωδεκαήμερο. «Σ’ έμπαν είν’ τα κάλαντα και σ’ έξ’ τα Φώτα...» δηλαδή στην είσοδο του Ιανουαρίου είναι η Πρωτοχρονιά και στις έξι τα Θεοφάνεια. Στην Αμισό, Ινέπολη, Οινόη, Σούρμενα λέγανε το Φώ...

Τα πίζηλα (καλικάντζαροι) στον Πόντο

Τα πίζηλα (καλικάντζαροι) στον Πόντο

Πίζουλα, πίζηλα, πίζελα ή πιζήαλα - Όπως σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, έτσι και στον Πόντο πίστευαν στους Καλικάντζαρους. Πίστευαν, ότι το Δωδεκαήμερο (Από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα) βγαίνουν οι καλικάντζαροι ή αλλιώς τα πίζηλα* και ενοχλούν τους ανθρώπους. Έβγαιναν από τα έγκατα της γης την παραμονή των Χριστουγέννων (κατά πως πί...

Το καλαντόνερον

Το καλαντόνερον

Το πρώτο νερό της Πρωτοχρονιάς - Καλαντόνερον ονομαζόταν το πρώτο νερό που έπαιρναν τα μεσάνυχτα της Πρωτοχρονιάς. Από την βρύση, την πηγή ή το πηγάδι, από όπου προμηθευόταν μια οικογένεια το πόσιμο νερό της. Τη λήψη του καλαντόνερου, προηγούνταν το καλαντίασμαν της βρύσης ή του πηγαδιού! Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, κάποιος από την οι...

Καλαντάρτς - Ο Ιανουάριος στον Πόντο

Καλαντάρτς - Ο Ιανουάριος στον Πόντο

Καλαντάρτς και νέον έτος... - Στα Ποντιακά ο Ιανουάριος ονομάζεται «Καλαντάρτς». Μάλιστα, σε διάφορες περιοχές του Πόντου έφερε και διαφορετικές ονομασίες: «Καλαντάρτς» λεγόταν στη Σάντα, στην Τραπεζούντα και την Χαλδία. Ενώ «Καλαντάρης» λεγόταν στην Ινέπολη, την Κερασούντα, την Οινόη και τη Σινώπη. Οι Πόντιοι ονόμαζαν «Κάλαντα» τ...

Χριστούγεννα στον Πόντο

Χριστούγεννα στον Πόντο

Χριστουήμερα και καλοκαρδία - Την παραμονή σταματούσαν κάθε εξωτερική δουλειά και απλά συμπλήρωναν τις τελευταίες λεπτομέρειες για τη μεγάλη γιορτή. Τα κάλαντα τα έλεγαν τα παιδιά συνήθως το απόγευμα ή το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων. Στις 4 το πρωί χτυπούσε η καμπάνα για να πάνε στη εκκλησία. Η απόλυση γινότανε με την αν...

Δωδεκαήμερο ή Καλαντόφωτα

Δωδεκαήμερο ή Καλαντόφωτα

Από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα - Τα Καλαντόφωτα ή Δωδεκαήμερο ήταν για τους Έλληνες του Πόντου μια περίοδος με πληθώρα μαγικών στοιχείων! Ήταν ημέρες (25 Δεκεμβρίου - 6 Ιανουαρίου) που ξέφευγαν από τον καθημερινό χρόνο και την κανονικότητα της ζωής και περνούσαν στον «Ιερό» χρόνο! Υπήρχε μια μαγεία στην ατμόσφαιρα, γεγονός καθόλου τ...

Ο Χειμώνας στον Πόντο

Ο Χειμώνας στον Πόντο

Άρχιζε νωρίς και διαρκούσε πολύ! - Ο Χειμώνας που σε διάφορα μέρη του Πόντου λέγεται Χειμός ή Χειμωγκός, περιλαμβάνει τους μήνες: Δεκέμβριο: Χριστιαννάρτς - Ιανουάριο: Καλαντάρτς - Φεβρουάριο: Κούντουρον. Κατά τόπους μάλιστα, είχε διάφορες ονομασίες. Στα Κοτύωρα λεγόταν Χειμωγκός. Στην Ινέπολη, την Κερασούντα, την Οινόη, τη Σινώπη...

Χριστιανάρτς - Ο Δεκέμβριος στον Πόντο

Χριστιανάρτς - Ο Δεκέμβριος στον Πόντο

Ο πρώτος μήνας του χειμώνα -  Χριστιαννάρτς στην Ποντιακή διάλεκτο είναι ο Δεκέμβριος, ο οποίος είναι και ο πρώτος μήνας του χειμώνα. Το όνομα αυτό του έδωσαν οι Πόντιοι από την μεγάλη γιορτή της γέννησης του Ιησού Χριστού. Κατά τόπους υπήρχαν διάφορες παραλλαγές της ονομασίας του Δεκεμβρίου. Στην Ινέπολη ονομαζόταν «Σαρανταή...

Αεργίτες - Ο Νοέμβριος στον Πόντο

Αεργίτες - Ο Νοέμβριος στον Πόντο

Εις ένδειξη τιμής στον Άγιο Γεώργιο -  Λεγόταν Αεργίτες από την γιορτή του Αγίου Γεωργίου του εν Λύδδη, που γιορταζόταν στις 3 Νοεμβρίου. Επί εποχής του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ευλαβείς Χριστιανοί ανήγειραν Ιερό Ναό στη Λύδδα (Διόσπολις της Παλαιστίνης), προς τιμήν του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Εκει μετέφε...

Τρυγομηνάς - Ο Οκτώβριος στον Πόντο

Τρυγομηνάς - Ο Οκτώβριος στον Πόντο

Τη Αϊ-Δημητρί τον μήναν - Ο Οκτώβριος στον Πόντο πήρε το όνομα Τρυγομηνάς ή Τρογομηνάς, γιατί κατά τη διάρκεια του γινόταν ο τρύγος. Η συγκομιδή των σταφυλιών καθώς και των ροδάφ'νων! Αν δεν έβρεχε τον Οκτώβριο, σύμφωνα με ένα παλιό έθιμο, τα παιδιά έβρεχαν την καταμάγια (το χοντρό πανί με το οποίο καθάριζαν τον φούρνο από τις στά...

Σταυρίτας - Ο Σεπτέμβριος στον Πόντο

Σταυρίτας - Ο Σεπτέμβριος στον Πόντο

Θεωρείτο ως η αρχή του χρόνου - Ο Σεπτέμβριος στα Ποντιακά πήρε το όνομα Σταυρίτες, από τη γιορτή της Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού. Στην Κερασούντα, τα Κοτύωρα, την Τραπεζούντα, τη Σάντα, τα Σούρμενα και τη Χαλδία, λεγόταν Σταυρίτες. Στην Οινόη λεγόταν και Σταυρίτας. Στην Ινέπολη λεγόταν Σταυρενός. Παράγωγη λέξη των παραπάνω ήταν το ...

Η παγκοσμιότητα του Ποντιακού χορού

Η παγκοσμιότητα του Ποντιακού χορού

Ο χορευτικός μας πολιτισμός - Αποτελεί ιστορικό γεγονός, ότι οι  Ποντιακοί χοροί  χορεύονταν για  περισσότερο από 2000 χρόνια στην ενδοχώρα του Εύξεινου Πόντου και καθιερώθηκαν στα παράλια του Εύξεινου Πόντου με το δεύτερο αποικισμό των Ελλήνων από τη Μίλητο, στην αρχαία Παφλαγονία και την Τραπεζούντα. Όλοι οι Ποντι...

Η ενδυμασία των Ποντίων

Η ενδυμασία των Ποντίων

Υψηλή η ποιότητα υλικών και τεχνικών ραφής - Η ενδυμασία ως ένα κύριο συνθετικό στοιχείο της παράδοσης των Ποντίων δεν εξαιρέθηκε από τις μοντέρνες τάσεις της κάθε εποχής. Αυτό δυσχεραίνει την ακριβή τοποθέτηση πάνω στο θέμα της ενδυμασίας από το ξεκίνημά της και πως καθιερώθηκε να φοριέται έως και τις αρχές του περασμένου αιώνα, στι...

Το καθεστώς του «Μας» στον Πόντο

Το καθεστώς του «Μας» στον Πόντο

Οι ιδιαίτερες σχέσεις νύφης και πεθερικών - Ο σεβασμός των νέων στους γεροντότερους επικρατούσε σε μεγάλο βαθμό στα θεμέλια της οικογένειας, στην Πατρίδα! Υπήρχε μάλιστα μια ιδιαιτερότητα στις σχέσεις της νύφης και των πεθερικών της. Παράδοξη βέβαια στις μέρες μας, αλλά καθόλου απίθανη για εκείνη την εποχή, η οποία απαιτούσε υπακοή τ...

Αλωνάρτς - Ο Αύγουστος στον Πόντο

Αλωνάρτς - Ο Αύγουστος στον Πόντο

Να έτον δύο φοράς τον χρόνον! - Ο Αύγουστος στον Πόντο ήταν ο μήνας της ωρίμανσης των καρπών και της συγκομιδής. Κατά τον Αύγουστο γινόταν στο σύνολο της, σχεδόν, η συγκομιδή των φουντουκιών. Τότε τελείωνε και το μάζεμα του καπνού. Πολλές σύνθετες λέξεις προέκυψαν με πρώτο συνθετικό τον Αύγουστο και δεύτερο κάποιον καρπό. Λ.χ. Αγο...

Τ΄ Αγιλουτρουπί στον Πόντο

Τ΄ Αγιλουτρουπί στον Πόντο

Του Αϊ-Γιαννιού στον Πόντο - Στις 24 Ιουνίου ο λαός μας τιμά το Γενέθλιον του Ιωάννου του Προδρόμου, μέρα που είναι πολύ κοντά στις 21 Ιουνίου, τότε που γίνονται οι θερινές τροπές του ήλιου, γι’ αυτό και ο Αϊ-Γιάννης έχει πάρει πολλά ονόματα (Αϊ Γιάννης Κλήδονας ή Λαμπαδιάρης ή Λαμπαδιστής ή Λαμπροφόρος ή Φανιστής ή Λιοτρόπης ή Ριζικ...

Μάθε Ποντιακά

Ντε φτας ή Ντο εφτάς - Τι κάνεις

https://www.lelevose.gr/inner.php/ajax
Παρακαλώ περιμένετε...

Επισκέπτες Online

Έχουμε online 91 επισκέπτες και 0 μέλη.