ΑναζήτησηΕπικοινωνίαTwitterFacebook
Είστε εδώ Αρχική Άρθρα Ποντιακή Παράδοση Σελίδα 2

Ποντιακή Παράδοση

Καλαντάρτς - Ο Ιανουάριος στον Πόντο

Καλαντάρτς - Ο Ιανουάριος στον Πόντο

Καλαντάρτς και νέον έτος... - Στα Ποντιακά ο Ιανουάριος ονομάζεται «Καλαντάρτς». Μάλιστα, σε διάφορες περιοχές του Πόντου έφερε και διαφορετικές ονομασίες: «Καλαντάρτς» λεγόταν στη Σάντα, στην Τραπεζούντα και την Χαλδία. Ενώ «Καλαντάρης» λεγόταν στην Ινέπολη, την Κερασούντα, την Οινόη και τη Σινώπη. Οι Πόντιοι ονόμαζαν «Κάλαντα» τ...

Χριστούγεννα στον Πόντο

Χριστούγεννα στον Πόντο

Χριστουήμερα και καλοκαρδία - Την παραμονή σταματούσαν κάθε εξωτερική δουλειά και απλά συμπλήρωναν τις τελευταίες λεπτομέρειες για τη μεγάλη γιορτή. Τα κάλαντα τα έλεγαν τα παιδιά συνήθως το απόγευμα ή το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων. Στις 4 το πρωί χτυπούσε η καμπάνα για να πάνε στη εκκλησία. Η απόλυση γινότανε με την αν...

Δωδεκαήμερο ή Καλαντόφωτα

Δωδεκαήμερο ή Καλαντόφωτα

Από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα - Τα Καλαντόφωτα ή Δωδεκαήμερο ήταν για τους Έλληνες του Πόντου μια περίοδος με πληθώρα μαγικών στοιχείων! Ήταν ημέρες (25 Δεκεμβρίου - 6 Ιανουαρίου) που ξέφευγαν από τον καθημερινό χρόνο και την κανονικότητα της ζωής και περνούσαν στον «Ιερό» χρόνο! Υπήρχε μια μαγεία στην ατμόσφαιρα, γεγονός καθόλου τ...

Ο Χειμώνας στον Πόντο

Ο Χειμώνας στον Πόντο

Άρχιζε νωρίς και διαρκούσε πολύ! - Ο Χειμώνας που σε διάφορα μέρη του Πόντου λέγεται Χειμός ή Χειμωγκός, περιλαμβάνει τους μήνες: Δεκέμβριο: Χριστιαννάρτς - Ιανουάριο: Καλαντάρτς - Φεβρουάριο: Κούντουρον. Κατά τόπους μάλιστα, είχε διάφορες ονομασίες. Στα Κοτύωρα λεγόταν Χειμωγκός. Στην Ινέπολη, την Κερασούντα, την Οινόη, τη Σινώπη...

Χριστιανάρτς - Ο Δεκέμβριος στον Πόντο

Χριστιανάρτς - Ο Δεκέμβριος στον Πόντο

Ο πρώτος μήνας του χειμώνα -  Χριστιαννάρτς στην Ποντιακή διάλεκτο είναι ο Δεκέμβριος, ο οποίος είναι και ο πρώτος μήνας του χειμώνα. Το όνομα αυτό του έδωσαν οι Πόντιοι από την μεγάλη γιορτή της γέννησης του Ιησού Χριστού. Κατά τόπους υπήρχαν διάφορες παραλλαγές της ονομασίας του Δεκεμβρίου. Στην Ινέπολη ονομαζόταν «Σαρανταή...

Αεργίτες - Ο Νοέμβριος στον Πόντο

Αεργίτες - Ο Νοέμβριος στον Πόντο

Εις ένδειξη τιμής στον Άγιο Γεώργιο -  Λεγόταν Αεργίτες από την γιορτή του Αγίου Γεωργίου του εν Λύδδη, που γιορταζόταν στις 3 Νοεμβρίου. Επί εποχής του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ευλαβείς Χριστιανοί ανήγειραν Ιερό Ναό στη Λύδδα (Διόσπολις της Παλαιστίνης), προς τιμήν του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Εκει μετέφε...

Τρυγομηνάς - Ο Οκτώβριος στον Πόντο

Τρυγομηνάς - Ο Οκτώβριος στον Πόντο

Τη Αϊ-Δημητρί τον μήναν - Ο Οκτώβριος στον Πόντο πήρε το όνομα Τρυγομηνάς ή Τρογομηνάς, γιατί κατά τη διάρκεια του γινόταν ο τρύγος. Η συγκομιδή των σταφυλιών καθώς και των ροδάφ'νων! Αν δεν έβρεχε τον Οκτώβριο, σύμφωνα με ένα παλιό έθιμο, τα παιδιά έβρεχαν την καταμάγια (το χοντρό πανί με το οποίο καθάριζαν τον φούρνο από τις στά...

Σταυρίτας - Ο Σεπτέμβριος στον Πόντο

Σταυρίτας - Ο Σεπτέμβριος στον Πόντο

Θεωρείτο ως η αρχή του χρόνου - Ο Σεπτέμβριος στα Ποντιακά πήρε το όνομα Σταυρίτες, από τη γιορτή της Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού. Στην Κερασούντα, τα Κοτύωρα, την Τραπεζούντα, τη Σάντα, τα Σούρμενα και τη Χαλδία, λεγόταν Σταυρίτες. Στην Οινόη λεγόταν και Σταυρίτας. Στην Ινέπολη λεγόταν Σταυρενός. Παράγωγη λέξη των παραπάνω ήταν το ...

Η παγκοσμιότητα του Ποντιακού χορού

Η παγκοσμιότητα του Ποντιακού χορού

Ο χορευτικός μας πολιτισμός - Αποτελεί ιστορικό γεγονός, ότι οι  Ποντιακοί χοροί  χορεύονταν για  περισσότερο από 2000 χρόνια στην ενδοχώρα του Εύξεινου Πόντου και καθιερώθηκαν στα παράλια του Εύξεινου Πόντου με το δεύτερο αποικισμό των Ελλήνων από τη Μίλητο, στην αρχαία Παφλαγονία και την Τραπεζούντα. Όλοι οι Ποντι...

Η ενδυμασία των Ποντίων

Η ενδυμασία των Ποντίων

Υψηλή η ποιότητα υλικών και τεχνικών ραφής - Η ενδυμασία ως ένα κύριο συνθετικό στοιχείο της παράδοσης των Ποντίων δεν εξαιρέθηκε από τις μοντέρνες τάσεις της κάθε εποχής. Αυτό δυσχεραίνει την ακριβή τοποθέτηση πάνω στο θέμα της ενδυμασίας από το ξεκίνημά της και πως καθιερώθηκε να φοριέται έως και τις αρχές του περασμένου αιώνα, στι...

Το καθεστώς του «Μας» στον Πόντο

Το καθεστώς του «Μας» στον Πόντο

Οι ιδιαίτερες σχέσεις νύφης και πεθερικών - Ο σεβασμός των νέων στους γεροντότερους επικρατούσε σε μεγάλο βαθμό στα θεμέλια της οικογένειας, στην Πατρίδα! Υπήρχε μάλιστα μια ιδιαιτερότητα στις σχέσεις της νύφης και των πεθερικών της. Παράδοξη βέβαια στις μέρες μας, αλλά καθόλου απίθανη για εκείνη την εποχή, η οποία απαιτούσε υπακοή τ...

Αλωνάρτς - Ο Αύγουστος στον Πόντο

Αλωνάρτς - Ο Αύγουστος στον Πόντο

Να έτον δύο φοράς τον χρόνον! - Ο Αύγουστος στον Πόντο ήταν ο μήνας της ωρίμανσης των καρπών και της συγκομιδής. Κατά τον Αύγουστο γινόταν στο σύνολο της, σχεδόν, η συγκομιδή των φουντουκιών. Τότε τελείωνε και το μάζεμα του καπνού. Πολλές σύνθετες λέξεις προέκυψαν με πρώτο συνθετικό τον Αύγουστο και δεύτερο κάποιον καρπό. Λ.χ. Αγο...

Του Προφήτη Ηλία στον Πόντο

Του Προφήτη Ηλία στον Πόντο

Η μεγαλύτερη γιορτή του Ιουλίου - Στον Πόντο, η μεγαλύτερη γιορτή του Ιουλίου (Χορτοθέρ) ήταν εκείνη του Προφήτη Ηλία... «τ' Άε Λιά». Τον λάτρευαν και ήταν πολύ αγαπητός και ιδιαίτερα τιμώμενος Άγιος. Για τον λόγο αυτό τον τιμούσαν με πολλές και ιδιαίτερες τιμές. Σε καιρό ανομβρίας, τον παρακαλούσαν να τους στείλει καμιά καλή βροχ...

Ο Θερισμός στον Πόντο

Ο Θερισμός στον Πόντο

Το θέρισμα και το αλώνισμα - Στον Πόντο ο θερισμός έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα, όπως μαρτυρεί ο Δ.Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης). Κύριο όργανο του θερισμού ήταν το «καγάν’» ή «δρεπάν’» και πιο σπάνια «δερπάν’». Στον Όφη το λέγανε «δροπάν’» και στη Νικόπολη «δερπάντιν», ένα μικρό δρεπάνι με μακρουλό χέρι. Πιο σπάνια χρησιμοποιούσαν ...

Χορτοθέρτς - Ο Ιούλιος στον Πόντο

Χορτοθέρτς - Ο Ιούλιος στον Πόντο

Ο Χορτοθέρτς μαραίν΄τα χορτάραι - Στον Πόντο ο Ιούλιος λεγόταν Χορτοθέρτς, γιατί ήταν ο μήνας του θερισμού των σιτηρών και γενικότερα των χόρτων. Το όνομα Χορτοθέρης (Ιούλιος) παράγεται από το ουσιαστικό «χόρτον» και το ρήμα «θερίζω». Από το όνομα αυτού του μήνα έχουμε και τα εξής παράγωγα: Το επίθετο «χορτοθερέσιν», που σ...

Τ΄ Αγιλουτρουπί στον Πόντο

Τ΄ Αγιλουτρουπί στον Πόντο

Του Αϊ-Γιαννιού στον Πόντο - Στις 24 Ιουνίου ο λαός μας τιμά το Γενέθλιον του Ιωάννου του Προδρόμου, μέρα που είναι πολύ κοντά στις 21 Ιουνίου, τότε που γίνονται οι θερινές τροπές του ήλιου, γι’ αυτό και ο Αϊ-Γιάννης έχει πάρει πολλά ονόματα (Αϊ Γιάννης Κλήδονας ή Λαμπαδιάρης ή Λαμπαδιστής ή Λαμπροφόρος ή Φανιστής ή Λιοτρόπης ή Ριζικ...

Ο Κλήδονας

Ο Κλήδονας

Το έθιμο του Κλήδονα στον Πόντο - Το έθιμο του κλήδονα ή αλλιως δοκιμασία της τύχης. Η λέξη είναι Ομηρική και σήμαινε αρχικά το προαγγελτικό μήνυμα που προέρχεται από έναν ήχο. Κορίτσια πήγαιναν μυστικά σε 7 βρύσες του χωριού και έπαιρναν νερό, το οποίο άφηναν κρυφά σε ένα απόμερο μέρος της εκκλησίας. Στα παράλια μέρη του Πόντου έ...

Προλήψεις και Δεισιδαιμονίες στον Πόντο

Προλήψεις και Δεισιδαιμονίες στον Πόντο

Αέτσ’ πίστευαν τ’ εμετέρ! - Η λαογραφία μας περιλαμβάνει τη μουσική, τον χορό τα έθιμα μας κ.α. Περιλαμβάνει όμως και κάποια άλλα πράγματα, που μάλλον τείνουμε να τα ξεχάσουμε. Ο λόγος είναι πως τα «πράγματα» αυτά, δεν είναι και τόσο λειτουργικά, για τη σημερινή κοινωνία του νεοέλληνα. Οι καιροί άλλαξαν και οι «χάι-τεκ» εποχή μας,...

Ο παραθερισμός στα παρχάρια

Ο παραθερισμός στα παρχάρια

Πανηγύρια και οι γιορτές στα παρχάρια - Ο παραθερισμός στα παρχάρια είναι το πιο παλιό έθιμο της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας, ίσως και της ανθρωπότητας. Αυτό το έθιμο το συ­νεχίζουν οι κτηνοτρόφοι των χωριών της Τραπεζούντας. Θα εξετάσουμε το έθιμο του παραθερισμού στα παρχάρια, της περιοχής του Όφη... Οι χωρικοί του Τσορούκ, του...

Μάθε Ποντιακά

Παρχάρ - Οροπέδιο

https://www.lelevose.gr/inner.php/ajax
Παρακαλώ περιμένετε...

Αλουμινοκατασκευές - Κουφώματα Αλουμινίου στη Θεσσαλονίκη

Επισκέπτες Online

Έχουμε online 82 επισκέπτες και 0 μέλη.