ΑναζήτησηΕπικοινωνίαTwitterFacebook
Είστε εδώ Αρχική Άρθρα Ποντιακή Παράδοση Το Βάεμαν

Το Βάεμαν

print
email

Κάλαντα της Κυριακής των Βαΐων

Βάεμαν - Ποντιακά Πασχαλινά έθιμα
- Σε ορισμένες περιοχές του Πόντου, το απόγευμα του Σαββάτου του Λαζάρου, τα παιδιά γυρνούσαν τα σπίτια ψάλλοντας την Ανάσταση του Λαζάρου. Κάθε νοικοκυρά ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του σπιτιού, τις συμπάθειες ή την συγγένεια με τα παιδιά, συνήθως έδινε φιλοδώρημα. Το φιλοδώρημα ήταν συνήθως σακιαρλαμάδες (καραμέλες), κερκέλια (κουλούρια), οβά (αυγά) ή παράδες (χρήματα).

Πολλές φορές όμως λόγω της φτώχειας έδιναν στα παιδιά βρασμένο καρπό καλαμποκιού το οποίο ονομαζόταν «τσιγκούλια».

 

 

Στο τέλος λοιπόν του ψαλμού προέτρεπαν τα παιδιά τους οικοδεσπότες να μην τους δώσουν «τσιγκούλια» αλλά αυγά λέγοντας:

«Τα ωβά τ’ εμέτερα, τα τσιγκούλια τ’ εσέτερα»


Τα παιδιά κρατούσαν ένα ανθισμένο κλαδί λεύκας και ένα καλαθάκι... Τα αυγά τα τοποθετούσαν στο καλαθάκι, ενώ τα κερκέλια τα περνούσαν σε σχοινί ή στο κλαδί της λεύκας. Αντί στο καλάθι, ορισμένες φορές, τα κερκέλια περνιόντουσαν σε σπάγκο. Του οποίου η μια άκρη ήταν δεμένη πίσω στη μέση των παιδιών και η άλλη ελεύθερη για το σκοπό αυτό. Κάθε κερκέλι που περνούσε από το σπάγγο, πήγαινε έτσι πίσω στην πλάτη του παιδιού.

Στον δρόμο, τα παιδιά συναντώντας το ένα τ’ άλλο ρωτούσαν...
«Πόσα ωβά εποίκες;»

Δηλαδή, πόσα αυγά μάζεψες; Έτσι περνούσαν τα παιδιά, την ημέρα εκείνη, γεμάτα χαρά. Στο τέλος της ημέρας, τα κερκέλια τα έδιναν στους γονείς τους, τα αυγά όμως τα φύλαγαν, για να τσουγκρίσουν την Λαμπρή!

 

Δύο είναι οι επικρατέστερες εκδοχές, για το έθιμο με τα κερκέλια

Η πρώτη εκδοχή λέει ότι ο Λάζαρος όταν αναστήθηκε, το κερκέλι ήταν το πρώτο πράγμα που έφαγε. Η άλλη εκδοχή λέει ότι τα κερκέλια έγιναν από τον ίδιο τον Λάζαρο, ο οποίος όντας φτωχός, ζητιάνεψε αλεύρι το ανακάτεψε με νερό, έκανε τα κερκέλια και τα μοίρασε στα παιδιά που πεινούσαν.


Στα περισσότερα μέρη του Πόντου, το «Βάεμαν» γινόταν την Κυριακή των Βαΐων, μετά την εκκλησία...

Στη Σάντα, οι νοικοκυρές φίλευαν τα παιδιά με βρασμένες ρόκες και ξερά φρούτα (λεπτοκάρυα, καρύδια, τσίρια). Το έθιμο αυτό μετά το 1900 είχε λησμονηθεί. Σε άλλες περιοχές του Πόντου, το έθιμο αυτό λεγόταν «τσιγκούλια»...

Τα «τσιγκούλια» ήταν έθιμο του Σαββάτου του Λαζάρου. Εκεί τα παιδιά γυρνούσαν τα σπίτια και προσέφεραν στις νοικοκυρές τσιγκούλια (βρασμένους σπόρους καλαμποκιού) και δεχόντουσαν ως αντί-δωρο... κερκέλια και αυγά!

Στην περιοχή της Ματσούκας τα παιδιά τραγουδούσαν:

«Βάια βάια το βαϊ, τρώμε οψάραι και χαψίν
και τ’ απάν την Κερεκήν τρώμε βούτορον, τυρίν»


Μερικές φορές «εβάευαν» και μερικοί άνδρες, έτσι για την πλάκα και για να γελάσουν!

 

Ποντιακή Εστία ~ Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού

Μάθε Ποντιακά

Γιεργάν - Το πάπλωμα

https://www.lelevose.gr/inner.php/ajax
Παρακαλώ περιμένετε...

Super Gastronom - Μεγάλη ποικιλία σε Ρώσικα προϊόντα

Αλουμινοκατασκευές - Κουφώματα Αλουμινίου στη Θεσσαλονίκη

Life-Events.gr

Ακουστικά βαρηκοϊας και βοηθήματα

Επισκέπτες Online

Έχουμε online 33 επισκέπτες και 0 μέλη.