ΑναζήτησηΕπικοινωνίαTwitterFacebook
Είστε εδώ Αρχική Άρθρα Ποντιακή Παράδοση Ο Χειμώνας στον Πόντο

Ο Χειμώνας στον Πόντο

print
email

Άρχιζε νωρίς και διαρκούσε πολύ!

Χειμώνας στον Εύξεινο Πόντο
- Ο Χειμώνας που σε διάφορα μέρη του Πόντου λέγεται Χειμός ή Χειμωγκός, περιλαμβάνει τους μήνες: Δεκέμβριο: Χριστιαννάρτς - Ιανουάριο: Καλαντάρτς - Φεβρουάριο: Κούντουρον. Κατά τόπους μάλιστα, είχε διάφορες ονομασίες.

Στα Κοτύωρα λεγόταν Χειμωγκός. Στην Ινέπολη, την Κερασούντα, την Οινόη, τη Σινώπη, την Τραπεζούντα και τη Χαλδία… ο Χειμός. Αυτό μαρτυρείται από διάφορα μνη­μεία του λόγου. Λεγόταν όμως και Χειμώνας στην Κερασούντα, στα Κοτύωρα, τα Σούρμενα, την Τραπεζούντα και τη Χαλδία.

 

 

Η λέξη Χειμός είχε και άλλες σημασίες. Στο στίχο που ακολουθεί ση­μαίνει ραγδαία βροχή...

«Έρθεν αντάρα και χειμός και τρανόν χαλανδρία,
κατάβρεχος, χιονόβρεχος, πάντα κακοκαιρία…»

Στον Πόντο ο χειμώνας άρχιζε νωρίς και διαρκούσε πολύ. Μάλιστα, στα ορεινά μέρη έφτανε ακόμη και τους 6 μήνες! Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο οποίος ήταν πολύ βαρύς, σταματούσαν οι εξωτερικές δουλειές, γύριζαν οι ξενιτεμένοι. Τα βράδια συνήθως τα περνούσαν σε σπίτια, κάνοντας παρακάθια. Όπως στη μητροπολιτική Ελλάδα, έτσι και στον Πόντο είχαν διάφορους τρόπους, με τους οποίους προέβλεπαν τον καιρό του χειμώνα!

Στο χωριό Αντρεάντων παρατηρούσαν τα πρόβατα. Κι αν έβλεπαν ότι δάγκωναν τις πέτρες ή έφερναν ένα ξερό χορτάρι στο στόμα τους, καθώς γύριζαν από τη βοσκή, αυτό το θεωρούσαν σημάδι ότι θα ακολουθούσε βαρυχειμωνιά!

Στο χωριό Χόψα μάντευαν τον καιρό, από τις βροντές. Αν βρο­ντούσε στο διάστημα μεταξύ δεύτερου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου και Χριστουγέννων, προμηνυόταν βαρύς χειμώνας, αν όμως βροντούσε κατά τον Ιανουάριο ή το Φεβρουάριο, τότε πίστευαν ότι θα ακολουθούσε μεγά­λη ευφορία.


Χειμωνιάτικες ασχολίες με την κτηνοτροφία

Στα ορεινά μέρη του Πόντου, στο τέλος του καλοκαιρού και στις αρχές του φθινοπώρου άρχιζαν να κατεβάζουν τα ζώα από τις θερινές βοσκές (τα παρχάρια), στα χειμαδία (Κοτύωρα, Σάντα, Χαλδία). Δηλαδή στα μέρη όπου έπρεπε να διαχειμάσουν, να περάσουν το χειμώνα. Υπήρχαν και ειδικοί άν­θρωποι στη Σάντα και αλλού που έπαιρναν κοντά τους τα ζώα και τα φρό­ντιζαν για τη διαχείμαση, στους οποίους έδιναν ως αμοιβή τα Χειμαστικά.

Στη Λιβερά, όταν υπήρχαν κατά το χειμώνα λιγότερα χιόνια, οι κτηνοτρόφοι πήγαιναν στο υγρόν, δηλαδή στα δάση και μάλιστα εκεί όπου ήταν πλούσια η βλάστηση. Μάζευαν χλωρά φύλλα από αειθαλή δενδρύλλια και θάμνους, για να τα δώσουν στα ζώα, μαζί με την ξηρά τροφή. Το αποτέ­λεσμα ήταν τα ζώα να δίνουν περισσότερο και καλύτερο γάλα.
 

Ιδιαίτερη, περιποιημένη τροφή για τα ζώα το χειμώνα ήταν το Πλυμίν

Το πλυμίν γινόταν από διάφορα λαχανικά βρασμένα με πολύ νερό. Το πρόσφεραν κυρίως σε αγελάδες, που μόλις είχαν γεννήσει.

Σχεδόν το ίδιο σύστημα είχαν και στην Ίμερα. Εδώ τα αποθηκευμένα χόρτα τα θέριζαν οι γυναίκες, την άνοιξη, με μικρά δρεπάνια και με πολ­λές δυσκολίες. Τα χόρτα ήταν τριφύλλια μέσα από το χωριό ή τα μακρινά και πετρώδη χορτοθέρια. Όταν τα μάζευαν, τα άπλωναν επιτόπου σε σει­ρές και, αφού ξεραίνονταν, τα μετέφεραν οι θερίστριες στο χωριό, πάνω στην πλάτη τους, αφού δεν είχαν υποζύγια. Επίσης στα ζώα έδιναν τρο­φή και ξερά φύλλα από το δάσος, που τα έλεγαν γαζάλαι. Τις ηλιόλουστες μέρες του χειμώνα ελημερ’νίαζαν τα πρόβατα, δηλαδή τα έβγαζαν έξω πάνω στα δώματα, για να λιαστούν.

Στο χωριό Δερετάμ ή Μποντζουκλού-Σεκού (Νικοπόλεως), όπου ο χειμώνας ήταν πολύ βαρύς, οι κάτοικοι από 12-45 ετών θέριζαν, συγκεντρώνοντας 40 - 60 ακόμη και 80 αμάξια χόρτο, η κάθε οικογένεια.


Έλσα Γαλανίδου- Μπαλφούσια

Μάθε Ποντιακά

Ντε φτας ή Ντο εφτάς - Τι κάνεις

https://www.lelevose.gr/inner.php/ajax
Παρακαλώ περιμένετε...

Super Gastronom - Μεγάλη ποικιλία σε Ρώσικα προϊόντα

Αλουμινοκατασκευές - Κουφώματα Αλουμινίου στη Θεσσαλονίκη

Life-Events.gr

Ακουστικά βαρηκοϊας και βοηθήματα

Επισκέπτες Online

Έχουμε online 210 επισκέπτες και 0 μέλη.